Patrick Politiek

Creatief bezuinigen

Posted in gemeenteraad Zwolle by patrickpolitiek on oktober 19, 2010

Lastenverzwaringen zijn taboe in de Zwolse gemeenteraad. Zelfs een onderzoek naar de mogelijkheden om de inkomsten van de gemeente te vergroten door bijvoorbeeld maatschappelijke kosten in rekening te brengen wordt afgewezen, door partijen ter rechterzijde met iets harder hoongelach dan door pvda en christenunie. Zelf zoeken deze coalitiepartijen onder aanvoering van hun vrienden van de vvd het liever in ‘creatieve oplossingen’. Laten we eens kijken hoe creativiteit zonder groenlinkse inbreng eruitziet.

De vvd langs de creativiteitsmeetlat: ‘Sta open voor innovatieve voorstellen om de bezuinigingsopgave in te vullen. Beperk termijnen voor ondersteuning en beperk tevens het aantal partijen dat ondersteuning krijgt. En formuleer duidelijke opdrachten. Dan benut je de creativiteit van de stad.’
Lekker concreet hè? Je stelt je open, je verleent minder subsidie maar je formuleert wel een duidelijke opdracht – dan komt de creativiteit vanzelf. Ja, bij anderen! Die moeten gewoon maar zien hoe ze de eindjes aan elkaar knopen en jou aan bezuinigingsplannetjes helpen die je zelf kennelijk niet kunt verzinnen. Lekker creatief bent u, meneer De Heer… in het afschuiven van de verantwoordelijkheid waarvoor de kiezers u naar de raad hebben afgevaardigd.

Onze vrienden van de pvda zijn dan toch een stuk creatiever. Die weten precies hoe je die ‘creatieve bezuinigingsideeën’ in de stad verzamelt: dat doet… ‘onze ideeënmakelaar’!

De voorman van de christenunie heeft meer en fraaiere woorden nodig om anderen de kastanjes uit het vuur te laten halen: ‘Definieer nieuwe verantwoordelijkheidsverhoudingen, als effect van een nieuwe rolopvatting en als effect van de mogelijkheden van maatschappelijk aanbesteden.’ Kostelijk was zijn antwoord op een interruptie van groenlinkszijde om wat concreter te worden. Helaas is het debat over de bezuinigingen niet meer online terug te bekijken (een samenvatting en de tekst van de betogen zijn wel nog te vinden op gemeenteraadzwolle.nl). Maar het moet iets geweest zijn in de trant van deze niet uitgesproken passage uit de bijdrage van de heer Van Boven:
‘Vooral de andere verantwoordelijkheidsverhoudingen zijn belangrijk. Moet de gemeente blijven doen, wat ze nu doet. Zijn er niet anderen die ook een verantwoordelijkheid hebben. Wat is, op dit punt, de betekenis van samen de stad maken. Is het zo vanzelfsprekend dat de gemeente bij goede initiatieven vanuit de samenleving met de geldbuidel rammelt. De gemiddelde burger heeft dat idee wel.’
Veelzeggend zijn de ontbrekende vraagtekens: het gaat immers om puur retorische vragen: ‘anderen’ hebben ook een verantwoordelijkheid. ‘Samen maken we de stad’, dat wil in deze gedachtegang zeggen: anderen doen dat. Ik noem dat gewoon: afschuiven.

Want daar komt al dat geblabla over creatieve oplossingen op neer: ordinair afschuiven. En wat is het gevolg als de gemeente iets niet meer uit de gemeenschappelijke pot betaalt, maar anderen ervoor laat opdraaien? Dat de lasten voor die anderen… zwaarder worden.

Advertenties

Thorbecke 2.0

Posted in gemeenteraad Zwolle, landelijke politiek by patrickpolitiek on oktober 3, 2010

“Gemeenten zien geen heil in van bovenaf opgelegde blauwdrukken voor de toekomst van bestuurlijk Nederland”

“Per taak en per regio moet gekeken worden naar maatwerk; daarbij is samenvoeging van gemeenten niet uitgesloten.”

Hier zijn duidelijk bestuurders aan het woord die geen zin hebben om orde op zaken te stellen in de chaos van bestuurlijke constructies die dit landje teistert. Al vanaf mijn entree in de lokale politiek valt mij op dat we als gemeente bijna geen besluit kunnen nemen waaraan een substantieel prijskaartje hangt, of er is minstens één, maar meestal toch wel een tweetal andere overheden bij betrokken die een flinke duit in de zak moeten doen om het een of ander voor elkaar te krijgen. Ik leefde als argeloos burger nog in de veronderstelling dat de gemeente gewoon zijn eigen rotondes en bruggen betaalt, de provincie provinciale wegen beheert en het waterschap zorgt dat we allemaal droge voeten houden. Maar nee hoor, als we het ingewikkeld kunnen maken, waarom zouden we het dan eenvoudig doen? Het moet niet te overzichtelijk worden voor de gewone burger, hè?

Bovenstaande citaten zouden de communis opinio weergeven tijdens een regionale VNG-bijeenkomst afgelopen week in Kampen. Aanleiding voor deze bijeenkomsten is de resolutie ‘Het perspectief van gemeenten’, die het VNG-congres niet overleefde. Typisch uitspraken van mensen die het wel handig vinden, die ‘bestuurlijke drukte’ waarin zij lekker ongestoord hun gang kunnen gaan. Ongestoord wil zeggen: met zo min mogelijk democratische controle. Met maatwerk bedoelen ze namelijk: samenwerkingsconstructies waar noch provinciale staten noch gemeenteraden al te veel bemoeienis mee hebben. De bezuinigingen die er aan komen worden daar ineens een heel handig argument voor: die zullen haast vanzelf wel leiden tot ‘verdergaande vormen van samenwerking’.

Maar vooral geen blauwdrukken waarin nu eens helder de verschillende taken en verantwoordelijkheden worden toebedeeld aan democratisch gelegitimeerde organen met een schaalgrootte die past bij de reikwijdte van hun functie in het geheel! Nee, liever vasthouden aan die blauwdruk van Thorbecke van meer dan anderhalve eeuw geleden! Dat huis, dat we inmiddels zo hebben uitgewoond dat een normaal mens denkt dat-ie in een tekening van Escher terecht is gekomen. Daar loop je voortdurend van het kastje naar de muur, daar kom je steeds in een vicieuze cirkel terecht, daar zet het perspectief je lekker op het verkeerde been. Maximale speelruimte voor hen die er zich thuis voelen. Een doolhof voor wie wat gedaan wil krijgen, een verantwoordelijke wil aanspreken of democratische controle wil uitoefenen.

Het is toch mooi handig als je als bestuurders, zeg, enkele tientallen miljoenen hebt te verdelen omdat je wat aandelen van de hand hebt gedaan, en dan samen met een boel medebestuurders uitonderhandelt wie wat waaraan besteedt? Als je dan verantwoording moet afleggen tegenover de daartoe gekozen volksvertegenwoordigers, zeg je gewoon: ja, aan dat de uitkomst van dat complexe proces van onderhandelen met al die verschillende partners kun je natuurlijk niets meer veranderen; dan is het einde zoek.
En dan heb ik het maar niet over de lappendeken aan regio’s en samenwerkingsverbanden waar nauwelijks een gekozen volksvertegenwoordiger naar omkijkt. Dat is helemaal een vrijplaats voor de blauwdrukhaters.

Mij dunkt: beter een overzichtelijk nieuw ontwerp dan de zoveelste verbouwing aan de bouwval van Thorbecke.