Patrick Politiek

Directe demokratie

Posted in gemeenteraad Zwolle by patrickpolitiek on mei 16, 2010

Aan de hand van het laatste GroenLinks congres over het verkiezingsprogramma kun je mooi de voor- en nadelen van directe demokratie aflezen.

Om te beginnen is er de actieve betrokkenheid van de deelnemers. Allerlei werkgroepen binnen de partij, veel lokale afdelingen en een aantal individuele leden hebben samen honderden amendementen geformuleerd om het conceptprogramma in hun ogen op bepaalde punten te verbeteren. Een aantal van deze actievelingen heeft tijdens een zogeheten amendementenmarkt ook nog eens gesproken over het samenvoegen van op elkaar lijkende of elkaar overlappende wijzigingsvoorstellen. En honderden leden komen op een goede dag bij elkaar om te stemmen over veel van die voorstellen (alleen kleinere wijzigingen van meer redactionele aard worden zonder meer overgenomen).

Al deze activiteiten leiden bovendien tot aantoonbare verbeteringen in formuleringen, tot relevante aanvullingen en aanscherpingen van concrete programmapunten. Participatie leidt tot kwaliteitsverhoging. Hetzelfde fenomeen heb ik vorig jaar van dichtbij meegemaakt in onze eigen Zwolse programmacommissie, die door de actieve inbreng tijdens besprekingen en een amendementenmarkt de kwaliteit van het programma tot grote hoogte heeft weten te krijgen.

Maar er is ook een keerzijde. Heel veel leden waren niet aanwezig op het congres en hebben dus niet meegestemd. Zij waren ook niet vertegenwoordigd door bijvoorbeeld een afvaardiging van hun afdeling. Zij hebben totaal geen inbreng gehad. In verkiezingstermen: zo’n congres heeft een laag opkomstpercentage.

En dan het bekende referendumprobleem: je kunt alleen voor of tegen stemmen. Elk amendement apart: voor of tegen? Er is geen gelegenheid tot nuanceringen of afstemming op andere wijzigingen, in de loop van de tijd raakt de individuele stemmer het zicht op het geheel kwijt, consequenties van een wijziging kunnen niet meer worden doordacht. Als het eindresultaat een evenwichtig totaalplan is, is dat meer toeval dan wijsheid.

Ironie der ironieën: tijdens de schier eindeloze reeks referenda over alle programmapunten sneuvelde in een nek-aan-nek-stemming het referendumvoorstel. En dat terwijl de GroenLinksfractie in de Tweede Kamer het initiatief heeft genomen om een correctief en een raadgevend referendum mogelijk te maken: “Eens in de vier jaar stemmen is een te beperkte invulling van de democratische zeggenschap van burgers. Het referendum is een aanvulling op onze vertegenwoordigende democratie.” – zo luidt de argumentatie voor dit voorstel…

Mensen stemmen niet op basis van feiten en argumenten, maar laten zich leiden door waarden en emoties, aldus Jan Kuitenbrouwer in een interessant betoog in NRC’s Opinie en Debat over framing.

Rationeel ben ik erg vóór invoering van vormen van meer directe demokratie, maar mijn gevoel zegt na het laatste congres dat een referendum toch niet zo’n goed idee is.

Dan moet ik als volksvertegenwoordiger hard op zoek naar andere vormen om de demokratische zeggenschap van burgers te verrijken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: